Vitamin yetishmovchiligi kamqonligi nima?
Vitamin yetishmovchiligi kamqonligi (anemiya) organizmda qizil qon tanachalari (eritrotsitlar) ishlab chiqarish uchun zarur bo'lgan ma'lum vitaminlar — asosan B12 vitamini va foliy kislotasi (B9) yetarli bo'lmaganda yuzaga keladi. Ushbu moddalar kislorodni to'qimalarga tashishda muhim rol o'ynaydi.
Asosiy belgilari
Ushbu holat sekin-asta rivojlanishi mumkin va uning dastlabki alomatlari quyidagilardan iborat:
- Doimiy charchoq va darmonsizlik
- Terining oqarishi yoki sarg'ayishi
- Bosh aylanishi va nafas qisishi
- Qo'l va oyoqlarda uyushish hamda chumoli yurish hissi (B12 yetishmovchiligida)
- Xotira va diqqatni jamlash bilan bog'liq muammolar
Paydo bo'lish sabablari
Anemiyaning ushbu turi turli omillar tufayli kelib chiqadi:
- Biryoqlama ovqatlanish: Tarkibida B12 yoki foliy kislotasi bo'lgan oziq-ovqatlarni yetarli darajada iste'mol qilmaslik.
- So'rilishning buzilishi: Oshqozon-ichak trakti kasalliklari yoki operatsiyalardan so'ng vitaminlarning organizmga so'rilishi qiyinlashishi.
- Ayrim dori vositalari: Boshqa kasalliklar uchun qabul qilinadigan ba'zi preparatlar vitaminlar so'rilishiga ta'sir qilishi mumkin.
Oldini olish va parvarish qilish
Vitamin tanqisligining oldini olish uchun ratsionni boyitish va sog'lom turmush tarziga amal qilish tavsiya etiladi. B12 vitamini asosan go'sht, baliq, tuxum va sut mahsulotlarida, foliy kislotasi esa ko'k beltlar, loviya, yong'oqlar va sitrus mevalarda ko'p bo'ladi. Har qanday alomatlar sezilganda shifokor bilan maslahatlashish va qon tahlil topshirish muhimdir.